Fundamentele krachten (zwaartekracht, zwaartepunt, middelpuntzoekende kracht, centripetale kracht)
Dit thema introduceert dat zwaartekracht de aantrekkingskracht van de aarde is.
Elk voorwerp heeft een zwaartepunt. Als het gewicht aan beide zijden van het zwaartepunt gelijk is, dan is het in balans.
Centripetale kracht (middelpuntzoekende kracht) zorgt dat voorwerpen in een cirkel rond bewegen.
zwaartekracht
deze lesbrief heeft (nog) geen leerdoelen
groep 4 groep 5 groep 6
De lesbrief is geschikt voor 30 leerlingen
chemie en natuurkunde
activiteit en project
De lesduur van deze lesbrief is 60 minuten
De kosten voor de uitvoer van deze lesbrief bedragen ongeveereen onbekend bedrag
Geen kostenspecificatie voor materialen bekend
Geen overige kostenspecificatie bekend
instructievormen, samenwerkingsvormen, opdrachtvormen
De voorbereidingstijd bedraagt ongeveer: 30 minuten

+ geen
geen voorbereidingen benoemd
+ Euromunt per leerling
+ Glas
+ Twee lepels
+ Plakband
+ Emmer
+ Bezem
+ Stokken, bijvoorbeeld kleirollers

Wat is zwaartekracht? Het is de aantrekkingskracht tussen voorwerpen met name van de aarde
Elk voorwerp heeft een zwaartepunt. Het zwaartepunt zit precies in het midden. Je kunt een voorwerp laten balanceren. Gewichtszwaartepunt.op massa.
We hebben ook te maken met de middelpuntzoekende kracht (centripetaal kracht).
Als op een bewegend voorwerp een kracht, met constante grootte, werkt die telkens haaks staat op de bewegingsrichting, dan zal dat voorwerp een cirkelbaan gaan beschrijven. De kracht wijst daarbij continu naar het middelpunt van die cirkelbaan. Door de middelpuntzoekende kracht verandert de snelheid enkel van richting.
1. Proefje zwaartekracht
Euromunt op ellenboog, ellenboog naar voren en handpalm omhoog.
Kun je de munt met dezelfde hand pakken?
Zodra je je arm beweegt, dan valt de munt door de zwaartekracht naar beneden. De munt komt door de traagheid maar langzaam in beweging. De spieren in je arm kun je veel sneller in beweging zetten. Zo snel dat je de vallende munt makkelijk kunt inhalen en hem in de lucht kunt vangen.


2. Proefje zwaartepunt
Glas, twee lepels. Plakband.
Kun je het glas op een vinger laten balanceren?
Alle voorwerpen hebben een zwaartepunt (of massamiddelpunt). Dit is de plek waar het midden van al de massa zit. Een voorwerp blijft staan als het zwaartepunt precies boven of onder het punt ligt waarop het voorwerp steunt (het steunpunt). Anders valt het voorwerp om.

Bij het glas zit het zwaartepunt in de onderkant. Het is heel moeilijk het zwaartepunt precies boven je vinger (het steunpunt) te houden, omdat de bovenkant van je vinger maar zo klein is. Als het ernaast komt, zorgt de zwaartekracht ervoor dat het glas valt. Het is een instabiel evenwicht.

Bij het glas met de lepels eraan zit het zwaartepunt tussen de lepels onder het glas. De zwaartekracht zorgt ervoor dat het zwaartepunt en het steunpunt (je vinger) precies boven elkaar blijven, zodat het glas op je vinger blijft staan. Het is een stabiel evenwicht.


3. Proefje middelpuntzoekende kracht
Emmer met water rondzwaaien.
Als je de emmer ondersteboven en stil houdt, dan valt het water uit de emmer door de zwaartekracht.

Als je de emmer rondzwaait, dan valt het water niet uit de emmer, omdat de emmer met water in beweging is. De kracht van de zwaai die je aan de emmer geeft, is groter dan de zwaartekracht. Als dat niet zo was, dan zou de emmer met water helemaal niet de lucht in gaan.

Tijdens het rondzwaaien beweegt de emmer in een cirkel. Dat komt doordat je hem aan het hengsel vasthoudt. Als je het hengsel zou loslaten, dan zou de emmer uit de bocht vliegen en in een rechte lijn verder willen bewegen. De kracht waarmee je de emmer tijdens het draaien vasthoudt, is een middelpuntzoekende kracht (centripetale kracht). Deze kracht trekt de emmer naar het middelpunt van de cirkel.
Zolang de emmer voldoende snelheid heeft en je het hengsel vasthoudt, dan zal hij in
een cirkel bewegen. Daardoor beweegt het water in de emmer ook in een cirkel. En zolang dat zo is, zal het water niet uit de emmer gaan.


geen evaluatie aanwezig

+ Fundamentele krachten van mad science
geen literatuur gebruikt
geen websites gebruikt

geen kerndoelen benoemd
geen opmerkingen toegevoegd
Geplaatst door: Korporaal
Werkzaam bij Julianaschool
Plusgroep 3/4
Bekijk profiel van Korporaal

Geef een review