Hefbomen of…..Hoe til je een nijlpaard op?
Ontdek hoe hefbomen werken door het zelf te proberen in de gymzaal. Ontdek in welke gebruiksvoorwerpen hefbomen zitten en ontdek hun functie.
katrollen_hefbomen_02_kleur
 Leerlingen leren hoe hefbomen gebruikt worden om iets zwaars op te tillen.
 Leerlingen ontdekken wanneer een werktuig wel of geen hefboom is en
hoe en waarvoor je het gebruikt.
 Leerlingen kunnen de onderdelen van een hefboom benoemen.
Leerlingen leren de toepassing van hefbomen in het dagelijks leven.
Leerlingen leren redeneringen maken over de werking van hefbomen.

groep 5 groep 6 groep 7
De lesbrief is geschikt voor gehele groep leerlingen
techniekbreed
activiteit en project film materiaal
De lesduur van deze lesbrief is meerdere lessen.Les 1: 20/30 minuten tijdens de gymles. Les 2: +/-45 minuten. Les 3 +/- 45 minuten minuten
De kosten voor de uitvoer van deze lesbrief bedragen ongeveerGeen. Materialen zijn over het algemeen voor handen op school of kunnen door de kinderen meegenomen worden.
Geen kostenspecificatie voor materialen bekend
Geen overige kostenspecificatie bekend
instructievormen, samenwerkingsvormen, opdrachtvormen
De voorbereidingstijd bedraagt ongeveer: kopiëren, klaarzetten/ verzamelen materialen minuten

+ geen
+ Verzamel de benodigde materialen. Voor de eerste les gebruik je de gymzaal, daar maak je m.b.v. banken e.d. een opstelling waarin de kinderen in groepjes vanalles uit kunnen proberen.
+ gymzaal: banken, kastdelen, plank , ringen, enz. ( wat aanwezig is in de gymzaal en geschikt om evenwicht situaties uit te proberen) Voor de volgende les heb je diverse gebruiksvoorwerpen nodig die meestal al wel in de school te vinden zijn, zoals: schaar, diverse soorten tangen, kruiwagen(kleuters) steekwagen, e.d. De derde en laatste les is het leuk als kinderen thuis op zoek gaan naar "hefbomen", die mee naar school nemen en vertellen over de werking.
+ materiaal om zelf de hefboomwerking uit te proberen. B.v. playmobiel, blokjes, latjes e.d. ( wat voorhanden is op school) Van 2 latjes en spijkers is vrij eenvoudig een balans te maken. Met gewichtjes en een cm verdeling kan dan veel geëxperimenteerd worden.

geen inleiding aanwezig
1. experimenteren tijdens de gymles
Deze stap duurt ongeveer 20 min. minuten
Kijk in de gymzaal welke materialen aanwezig zijn om te experimenteren met balans.
Een wip, 2 banken ( let op bovenste bank ondersteboven, zorg ervoor dat deze niet gaat glijden.), enz.
2 kinderen erop laten staan van gelijke grote, 2 kinderen van verschillende grote, de juf/meester met een kind,2 kinderen aan de ene kant 1 aan de andere. Zoek uit wanneer er balans is.



2. Experimenteren in de klas, informatie verwerven (filmpje + bespreken), huiswerkopdracht.
Deze stap duurt ongeveer 45 min. minuten
Start de les met een ontbrekende deurklink. Hoe komen we nu binnen? Probeer aan de as te draaien, dat lukt niet..... Hoe lossen we dit op? Met een tang? Conciërge kan meedoen in het complot.... Als het gelukt is kan er binnen verdere gepraat worden over de oplossing. Zonder de exacte naam te noemen kan toch het hefboomprincipe besproken worden.
Tijd om een van de filmpjes ( aansluitend bij je groep en de beschikbare tijd) te laten zien.
Leg aan het eind van de film de relatie met de deurklink.
Als afsluiting kan er geëxperimenteerd worden met b.v. blokjes, plankjes , lego/playmobiel poppetjes.
Tenslotte geef je de huiswerkopdracht mee om thuis op zoek te gaan naar hefbomen. Als het mogelijk is nemen de kinderen deze mee naar de volgende les.


3. huiswerkopdracht, presenteren + bespreken
Deze stap duurt ongeveer 45 minuten
Start de les met een in scene gezette gebeurtenis. Je wilt iets ophangen, maar de spijker zit op de verkeerde plaats. Hoe krijg je hem eruit, je probeert te trekken met je hand, met een tang, enz....Laat de oplossing uit de kinderen komen. De klauw van de hamer werkt natuurlijk als een hefboom.... Leg uit wat er gebeurt, laat het eventueel ervaren ( Zorg voor een dikke houten balk, spijkers en klauwhamers....) Vervolg van de les: Er worden groepjes gemaakt van 2 of 3 kinderen. Leg uit dat de groepjes straks een korte presentatie geven van een keuze uit de meegebrachte hefbomen. Je wilt graag van ze weten wat ze mee hebben genomen, hoe het heet wat de functie is en hoe het werkt. Hiervoor kunnen tekeningen gemaakt worden om de uitleg te verduidelijken en eventueel de werking laten zien.
Sluit de les af met de korte presentaties.
Eventueel kan deze les in 2 delen gegeven worden en onderdeel uitmaken van zelfstandig werk.




4. In het groot.....
Eventueel kan er nog een les toegevoegd worden( of les 3 vervangen worden), waarin de kinderen op zoek gaan naar hefbomen in het groot(denk aan allerlei machines: graafmachine, hijskraan, enz.) Laat de kinderen op de computer wat meer uitzoeken over de werking van deze machines en hoe het hefboomprincipe hier gebruikt wordt. Laat ze hun ontdekkingen delen met de groep.( eventueel poster/ tekening)


geen evaluatie aanwezig

Geen verdere didactische materialen toegevoegd
+ http://www.samenonderzoeken.nl/Assets/Lesbeschrijving%20hefbomen%20en%20katrollen%20groep%205-6_35630.pdf
geen literatuur gebruikt
+ http://www.schooltv.nl/video/nieuws-uit-de-natuur-4/#q=hefbomen http://www.schooltv.nl/video/full-proof-full-proof/#q=hefbomen https://www.youtube.com/watch?v=OdM2jWg2uEE https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/basisonderwijs/documenten/rapporten/2006/04/28/kerndoelenboekje

+ Kerndoel 42: De leerlingen leren onderzoek doen aan materialen en natuurkundige verschijnselen, zoals licht, geluid, elektriciteit, kracht, magnetisme en temperatuur. Kerndoel 44: De leerlingen leren bij producten uit hun eigen omgeving relaties te leggen tussen de werking, de vorm en het materiaalgebruik. Kerndoel 45: De leerlingen leren oplossingen voor technische problemen te ontwerpen, deze uit te voeren en te evalueren.
In het filmpje van Nieuws uit de natuur moet een stukje "doorgespoeld"worden.
Het derde filmpje is in het Engels, wellicht een toelichting nodig door wat woorden te vertalen in het Nederlands.
In de lesbeschrijving staan nog een aantal uitbreidingen
Geplaatst door: Jannette
Werkzaam bij OBS Dubbeldam
leerkracht middenbouw
Bekijk profiel van Jannette

2 reviews op “Hefbomen of…..Hoe til je een nijlpaard op?”

  1. tops:

    -helder, goed uitgewerkte lesbrief
    -veel bruikbare bronnen gevonden
    -leuke werkvormen

    tips:

    -ben benieuwd naar de evaluatie, nadat de les is uitgevoerd
    -categorieën maken van toepassingen van hefbomen; wat gebeurt er met de vergrote kracht?
    -voorbeelden zoeken van hefbomen in grote toepassingen, zoals bijvoorbeeld bruggen.
    -Afwijkende vormen die volgens hetzelfde principe werken; bijv. stuur van een auto, kruiwagen, weegschaal, etc.


    Ik zou deze lesbrief aanbevelen bij collega's: 3 / 5


    Deze lesbrief is van goede kwaliteit: 3 / 5


    Deze lesbrief is geschikt voor de doelgroep: 3 / 5


    Ik heb mijn doelen bereikt: 3 / 5


    Algemene waardering lesbrief: 3 / 5

  2. eindbeoordeling
    Tops:

    -helder, goed uitgewerkte lesbrief
    -veel bruikbare bronnen gevonden
    -leuke werkvormen, zoals het verwijderen van de deurklink
    -Ervarend/ onderzoekend leren
    -Goed uitvoerbaar en aanpasbaar aan niveau van de leerlingen

    tips:

    -toevoegen evaluatie nav. de uitvoering van de les; aanpassingen, tips, opvallende dingen, etc.
    -nadenken over vakoverstijgende mogelijkheden bijv; rekenopdrachten.
    -nadenken over ‘extreem’ experiment, waarvan de opdracht in eerste instantie onmogelijk lijkt bijv; juffrouw tilt 2 meesters op.


    Ik zou deze lesbrief aanbevelen bij collega's: 5 / 5


    Deze lesbrief is van goede kwaliteit: 4 / 5


    Deze lesbrief is geschikt voor de doelgroep: 5 / 5


    Ik heb mijn doelen bereikt: 4 / 5


    Algemene waardering lesbrief: 5 / 5

Geef een review